Proje Yazar
Tüm yazılar
AB Fonları

Horizon Europe'a Türkiye'den Başvuru: Asosiye Ülke Olmak Ne Demek?

Türkiye, Horizon Europe'a asosiye ülke olarak katılıyor. Bunun Türk kuruluşlarına sağladığı hakları, dikkat edilmesi gereken istisnaları ve başvuru öncesi kontrol edilmesi gereken noktaları anlatıyoruz.

ProjeYazar Ekibi10 Mart 2026
Horizon Europe ve Türkiye'nin asosiye ülke statüsü

Horizon Europe, Avrupa Birliği'nin 2021-2027 dönemi araştırma ve yenilik çerçeve programıdır. Türkiye, 2021 yılının sonunda imzalanan anlaşmayla programa asosiye ülke olarak katıldı. Bu statü, Türkiye'de yerleşik kuruluşlar için önemli fırsatlar sunuyor; ancak her çağrının her ülkeye açık olmadığını da bilmek gerekiyor.

Asosiye ülke ne anlama gelir?

Asosiye ülkelerde yerleşik tüzel kişiler, Horizon Europe'a AB üye devletlerindeki kuruluşlarla eşdeğer koşullarda katılabilir. Yani Türkiye'deki bir üniversite, araştırma kurumu ya da şirket, konsorsiyumlarda ortak veya koordinatör olarak yer alabilir ve bütçeden pay alabilir.

Bu kapsam, programın farklı bileşenlerini de içerir:

  • Avrupa Araştırma Konseyi (ERC) bireysel araştırmacı hibeleri
  • Marie Skłodowska-Curie Eylemleri (MSCA) kapsamındaki burs ve ağ programları
  • Avrupa İnovasyon Konseyi (EIC) programları
  • Küme (cluster) başlıklarındaki ortak araştırma ve yenilik projeleri

İstisnalara dikkat

Asosiye olmak, her konuya başvurulabileceği anlamına gelmez. Horizon Europe tüzüğü, AB'nin stratejik varlıklarını ve güvenliğini korumak amacıyla bazı konularda katılımın yalnız üye devletlerle ya da belirli ülkelerle sınırlandırılmasına izin verir. Uzay, kuantum, yarı iletken ve bazı dijital teknolojiler gibi alanlarda bu tür kısıtlar sık görülür.

Bu kısıtlar çağrı metninin koşullar bölümünde açıkça yazılır. Tipik ifade, katılımın "üye devletlerde ve şu ülkelerde yerleşik tüzel kişilerle sınırlı" olduğunu belirten bir cümledir. Türkiye bu listede adıyla ya da "tüm asosiye ülkeler" ifadesiyle geçmiyorsa, o konuya Türkiye'den başvurulamaz.

Euratom Araştırma ve Eğitim Programı ise ayrı bir programdır ve Türkiye bu programa asosiye değildir.

Başvurmadan önce kontrol edin

  1. Çağrının bağlı olduğu program Horizon Europe mi, yoksa ayrı bir AB programı mı?
  2. Konunun koşullar bölümünde katılımı sınırlayan bir ifade var mı?
  3. Konsorsiyum için asgari ortak sayısı ve ülke çeşitliliği şartı nedir?
  4. Beklenen etkiler ve teknoloji hazırlık seviyesi projenizle uyumlu mu?

Kısaca

Türkiye'nin asosiye statüsü, Türk kuruluşlarına Avrupa'nın en büyük araştırma programında eşit koşullarda yer alma imkânı veriyor. Ancak her çağrının koşullar bölümünü okumak ve katılım kısıtlarını kontrol etmek, boşa harcanan hazırlık süresini önlemenin tek yoludur.

WhatsApp